مشاور ایزو , آموزش ایزو , ISO , گواهینامه ایزو , انواع استاندارد , انواع سیستم

۵S

نظام آراستگی ۵S چیست؟

نظام آراستگی ۵S یک سیستم برای سازماندهی فضاهای موجود در محل فعالیت است، بنابراین اجرای فرآیندها می توانند کارآمد، موثر و با آرامش خاطر بیشتر انجام شوند. این سیستم با تمرکز بر همه چیزهایی که در آن تعلق دارد و تمیز نگهداشتن محل کار است، باعث می شود که افراد بدون اینکه زمان زیادی صرف کنند و یا آسیب ببینند، کار خود را انجام دهند.

نظام آراستگی  ۵S  از پنج کلمه ژاپنی گرفته شده است:

Seiri       ,     Seiton    ,    Seiso    ,    Seiketsu    ,    Shitsuke                                                             

که معادل انگلیسی آنها عبارتند از:

Sort    ,    Set in Order    ,    Shine    ,    Standardize    ,    Sustain                                                 

 

هر S بخشی از فرآیند پنج مرحله ای است که می تواند عملکرد کلی از یک کسب و کار را بهبود بخشد.

در ابتدا نظام آراستگی ۵S در کشور ژاپن و در کارخانه تولید تویوتا (TPS) به دنیا معرفی شد و به مرور با شناخت بیشتر آن و مشخص شدن تاثیرات مثبت و مطلوبی که برای صنایع و کارخانجات به دنبال داشت، دنیای صنعت آن را پذیرفت و با گذشت زمان تبدیل به اصولی شد که در تمامی استانداردها و سیستم ها جای خود را پیدا کرده و تحولات شگرفی را پدید آورد. این سیستم، که اغلب به عنوان تولید ناب در غرب نامیده می شود (البته در حال حاضر تغییراتی در این تعاریف داده شده است)، در راستای هدف گذاری برای  افزایش ارزش محصولات یا خدمات برای مشتریان شناخته میشود و با یافتن و بعنوان نخستین گام های اجرایی با حذف زباله و چیدمان مناسب از فرآیندهای تولید انجام می شود.

اگر بخواهیم اشاره ای داشته باشیم, تولید ناب شامل استفاده از ابزارهای بسیاری مانند ۵S، کایزن، کانبان، جیدوکا و پوکا-یوکه است. نظام آراستگی ۵S بدون شک بخشی اساسی از سیستم های تولید محسوب می شود، زیرا تا زمانی که محل کار در یک شرکت / سازمان مرتب و سازمان نیافته باشد، به دست آوردن نتایج مطلوب ، بصورت مستمر دشوار می باشد.

اگر محل کار از نظر چیدمان و نظافت مناسب نباشد میتواند با مشکلاتی که پیش می آید، تاثیر منفی در روند تولید داشته و حتی به حوادث کار منجر میشود، که همه این اتفاق ها و عدم انطباق ها، یک سازمان را تحت تاثیر قرار می دهند. داشتن یک سیستم ۵S , سازماندهی شده ، ضمن اینکه مزایای بسیاری دارد، میتواند بطور کاملا مشهودی شرایط تولید را مطلوب نماید.

استقرار نظام آراستگی برای سازمان ها و شرکت های مختلف فارغ از نوع و نحوه فعالیت هایی که دارند، بسیار سودمند و اثربخش می باشد.

برخی از مزایای نظام آراستگی  ۵S :

کاهش هزینه ها   ,   کیفیت بالاتر   ,   بهره وری بیشتر   ,   رضایت کارکنان   ,   یک محیط کار امن تر   و . . . .

برای طراحی، آموزش، استقرار، جاری سازی و نگهداری یک سیستم ۵S , در یک سازمان/شرکت با توجه به نوع و نحوه فرآیندهای موجود، بزرگی یا کوچکی سازمان، فرهنگ سازمانی و جغرافیای نیروی سازمانی و … ما با مشکلات کوچک و بزرگ زیادی روبرو خواهیم شد و در این مسیر نکته ای که بسیار مهم می باشد داشتن درک و شناخت  واقعی از نظام آراستگی ۵S و همچنین ساختارهای سازمانی بصورت همزمان است

طراحی و پیاده سازی نظام آراستگی ۵S , اگرچه در نگاه اول ساده به نظر میرسد، اما طراحی و اجرای آن مخصوصا برای سازمان های صنعتی بزرگ، بسیار چالشی و پیچیده می باشد.